Na bijna drie weken rond trekken kijk ik in de spiegel. Verbaasd over wat ik zie want ik zie niet mezelf, maar ik zie het meisje dat ik vroeger was. Alleen de vlechten ontbreken nog. Ik zie lachende, ondeugende en nieuwsgierig kijkende bruine kijkers, een kuiltje in een wang. Ik zie de rust en de avontuurlijke dame terug die ik vroeger ook al was. Dat is wat Mongolie met je doet...
Stoppen voor een koffie break. Gewoon in de vrije natuur, net na het oversteken van een klein stroompje. Verderop wat gers en een paarden die aan het grazen zijn. De zon schijnt, maar de wind laat merken dat het echt gedaan is met de zomer: ze blaast een fell kou die er voor zorgt dat je beschutting zoekt. We zitten in de luwte van de auto. En zoals vaker gebeurt krijgen we bezoek. Gewoon nieuwsgierigheid. Zin in een praatje of trek in koffie of een koekje. Dat is hier de normaalste zaak van de wereld. Maar dit keer ook gewoon ouderwets geflirt. Deze Mongoolse meneer wil alles van me weten en vraagt honderduit aan Dzoren terwijl zijn blik aan me vastgenageld zit. En ondertussen flirt hij er lustig op los, en ik word in zijn blik meegetrokken en doe er gewoon aan mee. Gelach alom want blijkbaar voelen meer mensen de energie tussen ons. We wisselen wat blikken uit, ik maak ondertussen foto's, die hij natuurlijk wil zien. Pas als hij wegrijdt zie ik zijn paard. Een wit paard. Voor heel even had ik mijn eigen prins op het witte paard...
Buiten is het ruim onder nul. In de warmwaterbronnen is het meer dan aangenaam vertoeven. Uit de wind en in het water, terwijl boven mijn hoofd de sterrenhemel volloopt. Als afsluiting van het warme bad een glas wodka. In mijn ger brand de kachel overuren. Op mijn iphone Einaudi. Thee onder handbereik en ook nog wat eetbaars, want het diner was al om 5. Mijn huid gloeit van de zon en het warme bad. Maar ook van de wodka en de warme kachel. Ik wil nog maar een ding... slapen.
Midden in de nacht word ik wakker. De overburen hebben de kachel blijkbaar iets te hoog opgestookt en het dekzeil van de ger in brand gezet. Het fikt behoorlijk, maar gelukkig is in een mum van tijd het vuur gedoofd. Ik doe de deur van mijn ger dicht en stook voorzichtig de kachel nog even op, behaaglijke warmte...
Alleen de stilte
de wind
die door het gras waait
en af en toe
de tent laat klapperen
als een zachte lullaby
de sterren
als waaklicht
voor de nacht
Vandaag de laatste keer kamperen. Bijzonder, want vanochtend bij het wakker worden ontwaakten we in een wereld die in een nacht een stuk kleiner was geworden. Mist. Maar als we op pad gaan blijkt dat de wereld niet alleen kleiner is geworden maar ook veranderd is in een sprookjes wereld. De mist is aan de bomen vastgevroren en zorgt voor een witte waas, en hoe hoger we komen hoe dikker de witte laag is. En als de zon zich dan laat zien en de mist langzaam optrekt ontvouwt zich een mysterisch winterwonderland landschap. Maar koud blijft het. De tenten worden opgezet in een vallei tussen de lariksen die geel en groen gekleurd zijn. De sterrenhemel boven ons laat de sterren opnieuw als juwelen fonkelen terwijl de melkweg haar best door en door heen te stromen. Ik kruip diep weg in mijn slaapzak. Muts op, thermo ondergoed aan, een extra slaapzak als deken. En ja het is koud, maar als je 's ochtend wakker wordt van de zon die op je tent schijnt, en er helemaal geen geluid is anders dan het ritselen van het gras en de bomen, dan maakt die kou echt niet meer uit. Dit is een van de dingen die Mongolie e echt uniek maakt. The sound of silence...
Op bezoek gaan bij een van de vrienden van Dzoren is een mooi moment om kennis te maken met alle gebruiken. Zo ga je als bezoeker altijd aan de linkerkant van de ger zitten. Krijg je altijd melkthee aangeboden, staat er altijd brood met iets erbij op tafel. En dat iets varieert van cream (zachte soort sour cream) of de meest overheerlijke jam die je je maar voor kunt stellen. Daarna komen de andere rituelen. De fles wodka wordt open gemaakt. en de gastheer overhandigt je een glas wodka, daar nip je aan of drink je leeg, en geeft het glas daarna weer terug. Dat gebeurt dan meestal drie keer. En ja, het kan dus gebeuren dat je net je ontbijtje achter de kiezen hebt en een uurtje later aan de wodka nipt. Na het rondje wodka volgt de snuiftabak. Ook hier overhandigt de gastheer jou het flesje, waaraan je kunt ruiken of er een schepje tabak uit kunt nemen dat je op kunt snuiven. Dat is gastvrijheid in Mongolie. Net als de pan met zelfgebrouwen wodka op het vuur met daarin ghee. De ghee laat een zoutige typische smaak achter bij de wodka en een vettig laagje op je lippen. Ik was in een klap van mijn gebarsten droge lippen af, terwijl ik al dagen aan het smeren was... De arak is ook zo'n ritueel. Een grote kom met daarin de gefermenteerde paardenmelk doet de ronde. Je drinkt eruit wat je wilt en geeft hem daarna door. En ja... het is lekker! De tintlende sensatie op je tong in combinatie met de zurige smaak is verfrissend.
En dan opeens op een ochtend wordt de wereld echt wit. We zijn in Khovsgol lake en ik ben me aan het aankleden voor een ritje op een paard. De sneeuwvlokken vallen voorzichtig maar de wind is ijzig en de donkere lucht belooft meer sneeuw. En als we op weg gaan heeft een wit laagje de bodem al bedekt. Dit weer in Nederland zou goed zijn voor het afgeven van een weer alarm maar hier vinden ze het nog lang geen winter. De tocht op het paard is bijzonder. Door de bossen in de sneeuw. Vooral uit de buurt van het meer blijvend omdat het daar in sneeuw en de ijzige wind onplezierig toeven is. Deze rit zal ik niet meer vergeten. Gisteravond heb ik met een vooruitziende blik bij de tourist shop (een auto die langs de tourist gers rijdt) een dikke wollen muts en handschoenen gekocht. En die komen nu meer dan van pas! Alsof ik wist dat dit eraan zat te komen! Bjzonder ook om te bedenken dat het gistren, 100 km zuidelijker in Moron nog t-shirt weer was met een fel brandende zon en waar we nog buiten aan het water gepicknickt hebben.
Als we terugkomen van het paardrijden is de ger heerlijk warm, maar hangen er buiten aan de ger ijspegels. De kachel in de ger heeft een groot voordeel, het is in mum van tijd warm, maar het vuur brnadt ongeveer twee uur... Straks voor ik ga slapen gooi ik nog wat hout op het vuur zodat de warmte nog een tijdje blijft hangen, en als ik vannacht wakker wordt en het vuur smeult nog doe ik hetzelfde. Als ik 's ochtends wakker wordt hangt de geur van kou in de ger. Ik steek mijn neus boven mijn slaapzak uit en zie dat er een laagje sneeuw op de kachel ligt en op hetzelfde moment wordt de deur van mijn ger opengedaan en komt de gastheer met een stapel hout de kachel aanmaken. Ik blijf nog even liggen totdat het behaaglijk is...
De laastte dagen breken aan. Bijzondere dagen. Overnachten in de middle of nowhere bij opa en oma in huis. Een echt huis dicht keer. aan de rechterkant de keuken, aan de linkerkant de kamer en verderop de vergader ruitmte, want dit gebouw blijkt uiteindelijk een soort van dorpshuis te zijn waar de bewoners eens in de zoveel tijd bijeenkomen. Maar vooralsnog is de vergader ruimte koud en vol met opgeslagen gers, vlees en jam. Maar die jam, daar kom ik later pas achter.
Ik kruip op de bank in de keuken, de bank die vannacht mijn bed is. Kijk toe hoe het eten voorbereid word en weet zeker dat ik om het vlees heen zal eten. Dikke lagen vet aan het vlees dat in de pan gekookt wordt. Ondertussen nip ik aan mijn melkthee en besmeer ik mijn brood met jam. Jam die zo lekker is dat we de volgende ochtend een portie meevragen voor de rest van de dagen. De dame verwent me. Ik moet dooreten van de jam. Het verblijf hier doet me denken aan logeren bij opa en oma en slapen in de bedstee... De gastvrijheid hier is meer dan groot. Niets is te veel. Alles wordt gedeeld. Voor we weggaan bekijken we onze voorraad. Wat hebben we nog nodig de komende dagen en wat niet. Alles wat we kunnen missen laten we hier achter. En in ruil daarvoor krijgen we jam, aardappels en uien. En het vriendelijkste, meest gastvrije verblijf dat je je maar voor kunt stellen, compleet met poes die kopjes geeft en de hond die je kwispelend opwacht als je buiten de trap af komt. En dat alles met een uitzicht waar je stil van wordt...
De uitsmijter is het klooster, Amarbayasgalant. Nog vrijwel volledig intact. Sommige delen vervallen. Maar de hele plek straalt rust uit. Dwalen over het complex, het geluid van de biddende monniken tijdens het ochtend ritueel, ook dit is Mongolie.
De afgelopen drie weken waren een avontuur. Een bijzonder avontuur van liefde en haat. Overdag de meest bijzondere landschappen, ontmoetingen en meer. In de nacht de kou die zacht aan je tenen, je neus en je vingers knaagt terwijl je op een hard bed ligt en alleen maar droomt van een zacht bed zonder kou. Maar hie kan de liefde niet zonder haat. De dag niet zonder de nacht. De kou niet zonder de warmte. Dit maakt Mongolie tot wat het is. Door alle belevenissen, alles bij elkaar worden de belevenissen mooier.
Ik weet het wel. Mongolie heeft een heel speciaal plekje in mijn hart. Mongolie heeft me omarmd in de nachten dat ik er uit moest en de stilte voelde. Mongolie heeft me doen vloeken in diezelfde nachten omdat ik mijn draai niet kon vinden op de harde grond of het harde bed of de kou. Ik moet het nog verwerken. Mongolie heeft me verwarmd met droge warmte, de zon. Maar hetzelfde Mongolie heeft me doen rillen van de kou met een snijdende siberische koude wind. Het zijn die tegenstellingen die het avontuur nog groter maken. Ik merk dat ik er nog lang niet klaar mee ben. Nog lang niet alles een plekje gegeven heb. Mongolie daalt langzaam neer in mijn hart en begint zich te settelen in de koudste topjes van mijn vingers en tenen...
