Working Days!

En dan. Te ontwaken als de zon net op is. Het licht zacht en warm, de mist die als een deken over de heuvels ligt. Zo ontwaken is bijna een droom. De einder boven de heuvels die oranje kleurt. In de dorpjes het leven langzaam op gang komt. Hardlopers zwoegend en zwetend de heuvels oprennen, op 4000 mtrs. Het leven is mooi. Het leven is vol rust en avontuur. Hoe basic en spartaans alles ook is. Met een kuil in het matras maar de dekens zwaar en heerlijk warm, ondanks het missende glas bij een raampje. Waar de douche een emmer is maar wel met heerlijk warm water. Het toilet een simpel gat in de grond is, maar wel met toiletpapier. De mensen die lachen en zwaaien. Mzungu, mzungu roepen. Hier onderdeel van te mogen zijn is eigenlijk een voorrecht. Want hier zien we wel hoe het echte leven hier is. Om een biertje te kopen waren we gister twee uur op pad met de auto. Simpelweg omdat in een aantal dorpjes de dorpsoudste aangegeven heeft dat er geen alcohol verkocht mag worden. Lunchen doen we in het plaatselijke cafe. Tussen de mensen, hetzelfde etend als de anderen. We maken vrienden. Mensen herkennen ons. Willen een praatje maken. Pas nu realiseren we ons hoe bijzonder dit eigenlijk is en hoe we hiervan genieten!

Overleg doen we waar het kan. Of buiten (en dat is vaak ook om op te warmen in de zon) of in een van de kantoortjes. We hebben inmiddels een heleboel mensen gesproken. Puzzelstukjes beginnen op hun plek te vallen. We hebben ideeën over de strategie. Hebben leuke inspirerende gesprekken met bijvoorbeeld de accountant van de Lelan bank (LFSA). Een dame die gestudeerd heeft in Nairobi en is terug gekomen om met haar kennis de community hier te helpen. En daar doet ze alles voor. Maar we hebben ook confronterende gesprekken met bijvoorbeeld de expansion manager die maar loopt te klagen dat andere mensen weg gaan en hij zijn werk dan niet kan doen. Dingen probeert af te schuiven, voor alles een excuus zoekend. Totdat we hem vragen naar zijn jobdescription en we hem aan de hand daarvan duidelijk maken wat zijn taken en verantwoordelijkheden zijn. We hebben hem op pad gestuurd met een taak: verzamel de issues waar je tegen aanloopt en geef aan hoe je ze op gaat lossen. Benieuwd hoe dat af gaat lopen wat dit was best een heftig gesprek. Ook vanmiddag weer inspirerend gesprek met de plant manager van een van de satelites. Ook hij is hier in de streek opgegroeid. Is naar Nairobi gegaan om te studeren en nu terug om zijn kennis te delen en vooral ook ervoor te zorgen dat zijn ouders terug krijgen wat ze geïnvesteerd hebben. Juist de verhalen achter deze mensen maken het project tot een heel bijzonder project. De kinderen in de buurt beginnen ons te leren kennen en vragen niet meer elke seconde om aandacht. Mensen in het cafe waar we elke dag lunchen weten wat we drinken en dat komt dan ook meteen op tafel. De dame in de winkel aan de overkant is mijn grootste vriendin. Het eerste wat ik doe als we in het dorpje zijn is even bij haar langs gaan om te vragen of alles goed is.

De basis voor de eerste strategy workshop staat er. De inzichten van de komende werkbezoeken nog toevoegen. Net als de strategische opties. Vervolgens samen met het MT naar de juiste strategy toe werken. Ze laten weten dat ZIJ achter de strategy moeten staan. Dat wij ze kunnen adviseren en leiden maar de strategy niet voor ze maken. Die aanpakt valt goed!
Ook een workshop waarin we algemene management kunnen delen is al in goede aarde gevallen. We merken nu ook dat de managers naar ons toe komen om vragen te stellen en laten weten waar ze tegen aanlopen. Mooi om te zien hoe we in relatief korte tijd weer onderdeel geworden zijn!

Hoeveel avontuur kun je hebben op een dag!

En niet eens op een dag, want uiteindelijk begon het avontuur zaterdag al met de nachtvlucht. Een van de oudere Kenyan Airline toestellen. De schermpjes in de stoelen voor ons doen het maar daar is alles mee gezegd. Er is een mooi aanbod van nieuwe films die ik wel zou willen zien. De Hobbit bijvoorbeeld. Maar in het schermpje verschijn maar een film. Een bijzondere Indiase film, gelukkig wel met ondertiteling want het geluid werkt niet. Op het tweede kanaal is ook een film. Maar engels gesproken, en geen ondertiteling. En zonder geluid is dat best lastig. De rest van de kanalen geven meer ruis dan beeld. Als ik na het eten, als de lichten uitgaan besluit om dan maar even wat te lezen blijkt de knop voor het leeslampje het leeslampje van de buurman voor mij te bedienen. Ook fijn. Dan maar slapen. Of iets dat er op lijkt. Maar als ik eindelijk de slaap kan vatten gaat het licht weer volop aan. We moeten nog twee uur vliegen tot Nairobi dus hoog tijd dat het ontbijt geserveerd wordt. Afijn. In Nairobi verloopt alles eigenlijk wel voorspoedig. Maarten is er al en al snel zitten we in de auto, op weg naar ons ontbijt ergens in Nairobi (Lenana area). Voordat we echt op weg gaan pakken we onze bagage over naar een zeer luxe 4-wheel drive. Plezierig rijden zo. Het is een mooie route door de Rift Valley en na wat stops en interacting met de locals komen we rond een uur of 4 in Kitale aan. Voor Ellen en Maarten de plek van bestemming. Robert Jan en ikzelf slapen hier een nachtje en worden in de ochtend naar Lelan gebracht, nog een uurtje of drie rijden. Het grootste avontuur in Kitale is om lekker warm te douchen. De switch voor de douche zit op een redelijk ongebruikelijke plek. Maar als je de knop eenmaal gevonden hebt is het heerlijk. Hoe lekker dat uiteindelijk is realiseren RJ en ik onszelf als we op onze overnachtingplek aan komen. En hoewel de naam Kapsait training Centre en de vermelding van de naam Nike anders doet vermoeden is de plek zeer spartaans te noemen. Het rijtje gaten in de vloer die toilet genoemd worden liggen buiten het centre net als de ruimtes om te douchen. Tenminste zo noemen ze het hier. Want van een douche is hier geen sprake. We krijgen in de ochtend een teil warm water waar we ons mee kunnen wassen. En er staat ons nog meer avontuur te wachten. De boodschappen voor de komende dagen zijn in de auto meegekomen en we nemen de maaltijden voor de komende dagen door. Een indruk: ugali, rijst, spaghetti, beef, chicken en wat groenten. Voor het ontbijt gebakken eieren of cereals en natuurlijk koffie of thee. De lucht wordt in Lelan geregeld. De middag brengen we door in Lelan waar we via het lokale vervoer heengebracht worden. Achter op de motor dus. We maken kennis met wat mensen en krijgen ook onze opdracht helder: Hoe kunnen met/door onze melk meer omzet genereren. Voorstel van onze kant is om te starten met een business strategy en vandaaruit ook een voorstel voor een marketing strategy te maken als daar nog tijd voor is. De komende dagen staan in het teken van praten, kennis maken, kennis delen, inzichten vergaren. Morgen praten we met aantal management leden, woensdag met executive board members en extension manager. Donderdag gaan we op pad om een aantal satelites te bezoeken waar we ook met de leden/farmers kunnen praten. Vrijdag hebben we dan tijd om inzichten op een rij te zetten en alvast wat op papier te zetten. De tweede week zal in het teken staan van samen met het team de uiteindelijk strategie vorm geven in de vorm van workshops en een workshop voor het management team om wat algemene management kennis bij te spijkeren. We worden vandaag ook overladen met informatie en maken kennis met een aantal mensen van wie ook ook direct de naam en functie weer vergeten ben. Maar dat gaat de komende dagen waarschijnlijk wel goed komen.

En ja. Dan zit de dag erop. We worden door een van de managers met de auto naar Kapsai gebracht. Gelukkig is het weer nog steeds lekker en is het droog, want de bandjes van deze auto hebben veel betere tijden gehad en de weg is niet echt comfortabel, recht en vlak te noemen. We maken kennis met onze kok en proberen ons te installeren in de vergader ruimte waar het nu al best koud is. De kok heeft daar gelukkig een oplossing voor en plaatst een grote pot met gloeiende kooltjes in de ruimte. Onze eigen open haard!
Internet doet het vaker niet dan wel, maar gelukkig brengen wat hardlopers die hier ook verblijven wat leven in de brouwerij. En dan gaat de avond best snel. Zeker als het eten rond 9 uur klaar is en we erachter komen dat de kip een ouwe taaie moet zijn geweest maar de chapati overheerlijk is, net als de rijst en de saus. We will survive!

Another Adventure is coming!

Het lijkt erop alsof mijn leven bestaat uit een aaneenschakeling van avonturen. En dat is misschien ook wel wat ik wil en waar ik me goed bij voel! Mijn nieuwe avontuur vindt plaats in Kenia. Een heuse expeditie van SharePeople een organisatie waar ik mijn eerdere avonturen in India, Kenia en Malawi ook aan te danken heb. Nu dus een nieuwe uitdaging: Expeditie Boost a business!
Een spannend avontuur. Niet alleen omdat het gebied waar we zitten redelijk afgelegen is (uurtje met vliegtuig vanaf Nairobi en dan 4-5 uur met de auto). Maar ook omdat we twee weken doorbrengen op 3000 mtr hoogte. Maar ik weet ook dat als dit meisje in de bergen is het goed is. Ik kijk er in ieder geval met gepaste spanning naar uit!

Op het moment dat ik dit schrijf weet ik dat het project dat we gaan doen voor Leland Highland Dairies LTD is. Een lokale melkcooperatie die ervoor zorgt dat de aangesloten boeren een mooi bedrag voor hun melk krijgen. Spannend omdat ik veraf sta van het boerenleven en melk niet een van mijn favoriete dranken is. Maar we gaan het zien en beleven. Waar en hoe we gaan overnachten is nog niet bekend. Vooralsnog bereid ik me voor op een homestay bij een van de shareholders. Maar ach, het is voor twee weken!

We worden in ons werk gesteund door Heifer and EADD (East Africa Dairy Development). Mooi om te weten dat we in deze expeditie onderdeel zijn van een groter geheel. Onderdeel zijn van een proces dat al eerder in gang is gezet en waaraan wij met onze kennis mogen bijdragen. Dat zijn voor mij wel de mooie uitdagingen.
En wat de opdracht is? In eerste instantie een business strategy en evt. een daaruit voortvloeiend marketing plan. Maar dat moet zich ook allemaal uitkristalliseren tijdens onze eerste gesprekken!

Dit project doe ik in tegenstelling tot de voorgaande projecten niet alleen. Ik ga samen met Robert-Jan van de Waal. MBA graduate with an engineering background zoals hij zich zelf omschrijft. Plezierige combi. In de voorgaande besprekingen hebben we al gemerkt dat we redelijk op een lijn zitten. Waar ik zelf nog wel eens heen en weer wil gaan van links naar rechts probeert hij de koers vast te houden en vult hij de modellen die ik bedenk naadloos aan en in. Kortom een gezonde spanning tussen creatie en chaos en effectiviteit en efficiency :) We gaan ongetwijfeld mooie discussies hebben als ik van het pad wil dwalen om welke reden dan ook en hij op het pad wil blijven! Maar dat levert wel de beste resultaten!

Ik vertrek de 11e mei, ben twee weken later weer terug. Simpelweg omdat er dan een nieuw avontuur op me wacht in de vorm van een nieuwe zeer uitdagende opdracht, maar daarover later meer!


Ik hou jullie op de hoogte!

Vanaf 11 mei is dit mijn office en zijn dit mijn Keniaanse collega's!

China voor 1 dag

Ruim 12 uur wachten op een vliegveld is geen pretje. En al helemaal het vliegveld in Guanghzou niet. Waar een kopje koffie al snel rond de $10 kost. Ik hoopte dan ook dat ik een 24 uurs visum voor China zou kunnen krijgen zodat ik de wachttijd in GUanghzou door zou kunnen brengen. En dat draaide uit op een compleet avontuur. Nadat ik samen met nog iemand toestemming hadden gekregen om van het vliegveld af te gaan werden we met persoonlijke escorte begeleid naar de uitgang. Alle rijen omzeilend. vervolgens werden we in een busje gedropt. Op de vraag waar dat busje heen ging werd simpelweg geen antwoord gegeven. Niet uit onwil maar meer omdat ze geen Engels spreken. Na twee rondjes vliegveld wordt er nog iemand opgepikt en worden we na een kwartiertje bij een hotel afgezet. De meneer aan de balie wil ons meteen inchecken en kijkt raar op als wij maar no, no, no blijven zeggen. Gelukkig is er een dame die engels spreekt en die begreep gelukkig wel wat we wilden. Legde de metro kaart voor ons uit met daarbij ook de westerse namen en gaf aan waar we heen konden gaan. Ook konden we meteen geld wisslen. Ook handig. En daarna dus op naar de metro en na een token gescoord te hebben de metro in. Als we op ons eindpunt uitstappen komen we terecht in een of ander overdekt winkelcentrum. Niet echt wat we in gedachten hadden, maar de sandwich hier is lekker en wordt geserveerd met plastic handschoenen. Schone handen dus, ook na het eten. Vreemd maar wel makkelijk! We vragen hier ook naar de markt waar we eigenijk heen willen en na veel rondvragen weet een van de bezoekers waar we moeten zijn. Het metro kaartje wordt erbij gehaald en er wordt op aangegeven welk station we moeten hebben. En, als we daar uitstappen komen we opnieuw in een groot overdekt winkelcentrum terecht. Maar... als we naar buiten lopen dan zijn er de kleine straatjes, markt en meer. In een aantal kraampjes zie ik fruit en groente voorbij komen die ik nog nooit heb gezien. Maar ook op proteine gebied was er veel waar ik toch even bij moest slikken. Of liever gezegd niet aan slikken zou moeten denken! Krokodil, schildpad, kikkers, slangen, schorpioenen en hagedissen passeren de revu. En nog veel meer, dat ik niet thuis kan brengen en niet eens weet of het uberhaupt we eetbaar is.
In een van de stalletjes koop ik een soort van snoepjes, maar weet nog steeds niet echt wat het zijn. Vanochtend de snoepjes eens goed bekeken. Lijkt erop dat het een soort van chutney is in kleine verpakkingen. Daar houdt ik het ook maar op.
Een deel van de vrouwelijk jeugd loopt in zeer korte popperige jurkjes met torenhoge hakken eronder. Al dan niet met sleehak. Het haar keurig gestyled en in de hand de onvermijdelijke smartphone. En daar zie je ook de metro iedereen mee. Na rondgeslenterd te hebben belanden we op een pleintje waar veel mensen zitten en zijn daar ook maar even gaan zitten. Leuk mensen kijken en nog wat fotootjes maken. Want dat blijf ik toch het leukst vinden. De dame die deze middag met mij op stap was verbaasde zich er maar over. Dat contact leggen met mensen zoveel gemakkelijker werd als je een camera in de hand houdt. En dat klopt. Het mooiste voorbeeld daarvan is een van de laatste foto's die ik maakte. Een paar oudere mannen die heerlijk zitten te praten. Ik loop er met mijn camera op af om een foto van ze te maken. En terwijl ik de foto maak is een van de andere mannen opgestaan, heeft zijn smartphone gepakt en van mij een foto gemaakt terwijl ik sta te fotograferen. Als we elkaar de foto laten zien moeten we hard lachen. Met een high five en brede lach nemen we afscheid. Dit zijn de mooiste momenten!

Van bush babe naar beach babe

De dag
maakt plaats
voor de nacht
zachte avondzon
koele bries
ruisende zee
er is
geen tijd

Het leven hier is nu volledig tot stilstand gekomen. De avond is gevallen en ik luier aan het strand. Genietend van de zonsondergang. Een mojito en verse kreeftjes als avond eten terwijl verdwaalde vuurpijlen hun weg vinden.
Ik laaf me in deze tijdloze ruimte. Mijn bubbel. Ik mijmer over de afgelopen dagen. Mijn avonturen en de plaats die reizen in mijn leven inneemt. Maar ook de plaats die fotograferen inmiddels inneemt. Juist door mijn camera maak ik contact, barsten we in lachen uit en beginnen te praten. Mooie verhalen. Over het schattige meisje in de roze jurk die me eigenwijs aankeek maar het op een keihard huilen zette toe ik haar haarzelf liet zien. Of de dame in de hangmat die zichzelf nog nooit op de foto gezien had en nog een keer wilde poseren maar zonder hoofddoek. Of de vrouw die me glimlachend aankeek en in mijn hand kneep toe ze de foto zag. Het meisje dat enthousiast naar me zwaaide en haar nu al rotte tandjes bloot lachte maar op de foto alleen maar wilde glimlachen. En haar broertje wilde eigenlijk helemaal niet op de foto. De dame die me de kreeftjes verkoopt. En me er nog een extra geeft als ze zichzelf op de foto ziet. Maar ook de niet gemaakte beelden. het meisje dat vanmiddag mijn handen en voeten er weer netjes uit liet zien en vertelde dat ze net twee weken geleden een kindje had verloren dat een jaar oud was. Dat ze er niet bij was toe het gebeurde omdat ze geld aan het verdienen was.

Ik moest hier wel zijn. Niet alleen hier. Ik moest deze reis wel maken. Los van tijd te komen. Een andere dimensie die mijn wereld elk uur weer een stukje groter maakt. Een dimensie die mijn denken aan het denken zet. Mijn kijken laat zien, mijn horen laat luisteren. De dimensie waarin ik naadloos stap van zijn naar worden naar zijn en naar worden. Als in een oneindig ritme. Alles los van tijd...

Life is what YOU make of it!

Soms kom je op een plek waarvan je denkt: wat moet ik hier in godsnaam. Dat gebeurde mij dus vandaag. Leuk hotel, maar in the middle of fucking nowhere en een staf die vrijwel geen woord engels spreekt. Echter wel op loopafstand van het strand. Dus loop ik, slecht gehumeurd naar het strand, waar twee blaffende honden me opwachten. Verder is er niets. Ik ga balend weer terug. En bedenk me dat ik dan maar gewoon Kep in moet gaan. Ik regel na veel gedoe een tuktuk. En nu, eenmaal in Kep is mijn humeur weer helemaal ok. Volop restaurantjes om lekker te zitten. Niet aan zee, maar op zee! Elk restaurantje heeft eenoverdekt terras dat op palen boven de zee gebouwd is. Prachtig uitzicht! Lokale vissers die onder mijn neus hun netten uitslaan en krabbenfuiken die aan land getrokken worden. Dit is wel relaxed.
Een schaaltje verse loempia's als verlate lunch. Tourtje voor morgen geboekt naar Rabbit Island: strand, massage aan het strand, lekker eten, beetje zwemmen, beetje zonnen. Life is good! But be sure you are in the driver seat!

Stil, gewoon even stil

Even stil
gewoon
even stil
niets zeggen
vooral
niet denken
alleen kijken
voelen
verbazing
en verwondering
vol afschuw

Die plek waar duizenden mensen de dood ingedreven zijn. Mensen gevlucht zijn. Opgepakt zijn met de enige reden dat ze in de stad woonden. Plattelanders en stedelingen. Hullie en zullie. Maar de stedelingen werden gedwongen plattelanders te worden. Zonder kennis van zaken. Dus straf. Waar mensen in grotten gegooid werden. Gedwongen werden met elkaar te trouwen. Waar mensen gemarteld werden. Ondersteboven gehangen werden zodat ze de waarheid gingen vertellen die nooit zou komen. Geen vrijheid. Waar zelfmoord de enige vrijheid was.

Als je dat allemaal meegemaakt hebt. Hoe dapper en sterk en mooi ben je dan als je nu, dag in dag uit, bent op de plek waar je nooit had willen zijn. Om te vertellen. Om je zijn te laten worden. Pas dan denken. S21. Survivor. HELD!